Nhà thờ họ cổ gần 300 tuổi ở Hà Nội

# dothosondong | Đồ gỗ mỹ nghệ

Trong làng Đông Ngạc có nhà thờ họ Đỗ được xem như đình làng thứ hai, hiện vẫn còn nguyên kiến trúc cách đây 3 thế kỷ. Quý khách cùng chúng tôi tham quan và chiêm ngưỡng vẻ đẹp của ngôi nhà thờ họ này

Ngôi nhà nằm ở một ngõ sâu ở làng Đông Ngạc, được xây dưới thời vua Lê Cảnh Hưng năm 1760. Chiếc cổng cổ im lìm nhuốm màu thời gian.

Trước nhà là vườn cây um tùm. Theo ông Đỗ Quốc Hiến, hậu duệ đời thứ 15, cụ tổ dòng họ là Đỗ Thế Giai, làm quan thời Lê – Trịnh. Khi còn sống, cụ Đỗ Thế Giai đã được triều đình phong Vương, gọi là Đỗ Đại Vương; đến khi qua đời được tôn làm Thần, gọi là Thượng đẳng phúc thần.

Ngôi nhà gồm nhà tiền tế và chính điện được dựng bởi các loại gỗ như lim, xoan rừng. Nhà có kiến trúc 5 gian, hai dĩ, lợp ngói âm dương truyền thống.

Đây là ngôi nhà thờ họ hiếm hoi được phép xây dựng theo kiến trúc như một đình làng. Theo một Lệnh chỉ niên hiệu Cảnh Hưng 1868 mà gia đình lưu giữ, cụ Đỗ Thế Giai được phong làm Thượng đẳng phúc thần và ban cho tiền gạo thuế hàng năm. Thời đó, dòng họ Đỗ có hàng trăm mẫu ruộng phục vụ việc tế lễ.

Qua 3 thế kỷ, dòng họ Đỗ vẫn lưu giữ được tất cả các bộ hoành phi câu đối nhà thờ họ, các án gian thờ, giường thờ, bộ kiệu, vật dụng tế lễ ngày xưa… Trước nhà tiền tế có các bức “Thiết thạch tinh trung” (trung thành như sắt đá), “Thượng đẳng phúc thần” (phong thần), bên trái là bức “Vạn phúc du đồng”, bên phải là “Ngũ phúc lâm môn”. Ngoài ra, còn có thêm hai bức Long mã thể hiện ý chí ngang dọc trời đất.

Giá trị của ngôi nhà dễ nhận thấy nhất qua đôi hạc thờ đứng trên mình hai con rùa và hai tấm bia ở gian dĩ tòa nhà tiền tế. Đôi hạc đứng trên mai rùa bằng gỗ quý, có chiều cao hơn 2m.

Hai tấm bia đá niên đại 1771 khắc ghi công trạng và đức độ của cụ tổ Đỗ Thế Giai và đưa ra các quy định về việc cúng bái.

Một chiếc bàn đá làm nơi bày đồ tế lễ, trước khi đưa vào gian chính điện phía sau.

Khoảng không rộng 50 cm là nơi lưu thông khí trời, ngăn cách nhà tế và chính điện. Nơi đây đặt các chậu cảnh, cây cối đem tới góc xanh mát.

Một không gian cổ của ngôi nhà với chum nước, cối đá, chiêng đồng cũng như các cột kèo loang lổ màu thời gian.

Toàn bộ gian chính điện là khu vực làm lễ của gia đình. Nơi đây đặt nhiều hương án, mâm đồng, kiệu, bia đá…

Qua thời gian, nhiều cây cột, kèo trong ngôi nhà đã bị hư hại nặng. Phần mái gỗ bị hỏng, mọt. Nền gạch cổ thấp nên hay bị úng khi mưa. Trong khả năng hạn hẹp, hàng năm, gia đình đều chắp vá, sửa sang tạm thời, cố gắng duy trì nguyên trạng cho ngôi nhà. Trong gần 100 ngôi nhà cổ ở làng Đông Ngạc, nhà thờ dòng họ Đỗ được đánh giá cổ nhất và có giá trị nhất.

Ngôi nhà cổ được gìn giữ sau 3 thế kỷ mà còn tương đối nguyên vẹn, thật đáng quí! Cần phải được trùng tu và bảo tồn. Nhưng tiếc là chủ nhà lại không có điều kiện để tu sửa và bảo trì. Quý khách nào có hảo tâm hãy đến thăm quan và đóng góp 1 phần nhỏ để chủ nhà duy trì nhà thờ họ này nguyên vẹn

Rate this post